Thư pháp hành vi: Công chúng sẽ là người đưa ra yêu cầu

Lao Động số 34 Ngày 15/02/2008 Cập nhật: 8:47 AM 15/02/2008

 (LĐ) - Thư pháp Việt đang là một câu chuyện xôn xao "rối óc" với 3 mảng tạo thành "thế chân vạc": Hán Nôm - Quốc ngữ - Tiền vệ... Từ ngày 17 - 24.2 tại Maison des Arts (31A Quốc Tử Giám Hà Nội) lần đầu tiên các thư gia thời @ ở cả ba mảng hội ngộ trong Vũ hội chữ kèm một khái niệm mới: Thư pháp hành vi.

Chúng tôi trò chuyện với nhà thư pháp Trịnh Tuấn - người đã giữ 2 kỷ lục thư pháp Việt Nam ("Kỷ lục thư pháp Truyện Kiều dài 300m" và "Kỷ lục thư pháp Tuyên ngôn Độc lập") về khái niệm còn "lạ tai" này.

Thưa ông thư pháp hành vi là gì nó xuất hiện như thế nào ở ta và đang ở giai đoạn nào? Tinh thần cốt lõi nhất của nó?

- Nói một cách chính xác và cụ thể thì đó là nghệ thuật trình diễn thư pháp. Mọi hành vi cử chỉ của người nghệ sĩ sẽ được thăng hoa đến tận cùng xúc cảm khi trình diễn. Cái tôi cá nhân được biểu lộ bởi hành động anh em thư pháp hay nói vui với nhau rằng đó là sự quăng quật trái tim mình lên mặt giấy. Thực ra mọi nhà thư pháp khi cầm bút trước công chúng thể hiện tác phẩm lên mặt giấy đều đã trở thành một nghệ sĩ thư pháp hành vi rồi.

Tuy vậy mãi gần đây khái niệm này mới được kiện toàn và chú ý sâu hơn về nội hàm của nó. Tinh thần của nó là gieo vào công chúng một ý niệm phá bỏ sự mặc định đơn nhất tiến đến trùng cấu mọi khuôn mẫu định sẵn. Đạt được điều đó nó sẽ là đối trọng với nghệ thuật thư pháp Trung Hoa Nhật Bản và cả các nền di sản thư pháp nhân loại.

Thư pháp hành vi có phải là một phản ứng mang tính "nổi loạn" hoặc nó "giải thiêng" nghệ thuật thư pháp truyền thống? Cách gọi là "thư pháp" như không còn đúng nữa khi nó không phải phép viết chữ?

- Nó không mang tính nổi loạn mà ở đây người nghệ sĩ dùng "pháp" khác để giải cấu các khuôn thước sau đó trùng cấu lại trên một bản thiết kế nghệ thuật mới. Nó có "giải thiêng" thư pháp truyền thống hay không thì hãy nhìn vào sự tương tác giữa nó và thư pháp cổ điển. Bản thân thư pháp mới hay bất cứ một sự vật hiện tượng mới nào ra đời tự nó đã phủ định cái cũ.

Tuy nhiên thư pháp hiện đại không phủ định sạch trơn tính truyền thống. Nhà thư pháp Lê Quốc Việt từng thốt lên rằng: "Viết mãi cũng không hơn được cổ nhân!". Đó chính là căn nguyên làm nên cuộc biến đổi sâu sắc và cuộc cách mạng trong thư pháp Việt Nam đương đại. Còn việc nó có còn "phép" hay không điều đó không còn quan trọng nữa. Nó phụ thuộc vào ý niệm của công chúng khi tiếp nhận nó.

Sự tương tác giữa công chúng và người nghệ sĩ sẽ thể hiện ra sao? Hiện nay theo quan sát của anh công chúng nước ta tiếp nhận những thể nghiệm này như thế nào?

- Sự tương tác ấy chỉ mang tính gợi mở. Người nghệ sĩ đóng vai trò là hướng dẫn viên dẫn công chúng vào một cánh rừng muôn hình vạn trạng cách biểu đạt nghệ thuật. Khi ấy chính công chúng sẽ mặc định cho mình những cách hiểu cách cảm nhận về loại hình này. Công chúng nước ta hiện nay có thể nói với các thể nghiệm mới đa phần vẫn đang chờ một "tầm đón đợi". Họ chưa tin nhiều vào sự định danh và định dạng các khuynh hướng cũng như các khái niệm được xê dịch bởi sự vận động trong nghệ thuật.

Thư pháp Quốc ngữ Tiền vệ… ở Việt Nam cho đến nay hình như vẫn chưa có một "pháp" nào rõ ràng. Thư pháp hành vi thì sao? Theo anh nó sẽ phát triển như thế nào trong quan hệ tương tác với các loại hình nghệ thuật khác?

- "Pháp" là do con người định ra. Vì vậy nó sẽ có sự vận động. Dân gian có câu nồi nào vung nấy câu ấy đúng với nhiều lĩnh vực chứ không đơn thuần dành cho việc môn đăng hộ đối trong hôn nhân. Cuộc hôn phối thư và hoạ hiện nay được xây bởi một hệ thống lý thuyết mới. Xin đi sâu bằng bài viết khác khi có điều kiện. Không có cái gì phát triển nếu như công chúng không cần đến nó. Tìm ra được mong muốn của công chúng thì bạn đã tìm ra được con đường cho nghệ thuật bạn đang theo đuổi.

Trình diễn thư pháp ở ba mảng: Hán Nôm Quốc ngữ và Tiền vệ khác nhau như thế nào? Nó có phải là những màn trình diễn ngẫu hứng không?

- Dĩ nhiên nó phải là ngẫu hứng rồi tiến đến cảm hứng có ý thức. Còn màn trình diễn đến ngay chúng tôi - những người thực hiện còn chưa hình dung nó sẽ được "thăng" đến mức độ nào.

- Cảm ơn ông!


Nhã Thuyên thực hiện

hobac

Mọi hành vi cử chỉ của người nghệ sĩ sẽ được thăng hoa đến tận cùng xúc cảm khi trình diễn. Cái tôi cá nhân được biểu lộ bởi hành động

--------------

đọc câu này của huynh lại tưởng đến điều kiện cần của triết lý thơ "thực hiện"... chắp nối lại với nhau đệ mới vỡ được nhiều mối qua hệ trong các lĩnh vực nghệ thuật đan xen đấy huynh ạ! nhiều câu hỏi tự nhiên bầy ra lắm... cám ơn huynh về bài viết!!!!

Database error

ERROR From DB mySQL

DB Error: Database query failed!
» Error No: 1062
» Error detail: Duplicate entry '11700399' for key 'PRIMARY'
» Query: INSERT INTO bd_estore_online_users (id,store_id,sid,uid,username,usertype,ip,last_updated,last_page) VALUES (NULL,'3586','dm1g9no7kuosik003lplh2u2c0','0','Guest','0','54.80.58.121','2018-09-22 20:48:07','/a51176/thu-phap-hanh-vi-cong-chung-se-la-nguoi-dua-ra-yeu-cau.html')